در نوزدهمین روز از بهمن سال۱۳۷۱ یکی از حوادث تلخ سال رخ داد و چالشی دیگر را برای کشور به ظهور رساند؛ سانحه برخورد دو هواپیما بر فراز آسمان تهران. برخورد هواپیمای توپولوف با جنگنده سوخوی نیرویهوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، یکی از حوادث بزرگ و غمبار هوانوردی در ایران بود که۱۳۱ کشته برجا گذاشت.
کارشناسان مهمترین دلایل این حادثه را عدم دقت کنترلر برج در تایید اجازه پرواز به توپولف، عدم اعلام به خلبان سوخو مبنی بر تیکآف یک فروند توپولف و اشتباه خلبان سوخو در حفظ ارتفاع جدایی و امن خود اعلام کردند.
حضرت آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب در پیام خویش به همین مناسبت فرمودند «سانحه هوایی مصیبتبارِ امروز که زندگی جمع زیادی از هممیهنان عزیزمان را به کام خود فروبرد، حادثه بسیار تلخ و تاسفانگیزی است که دلها را جریحهدار و چشمها را اشکبار ساخت. اینجانب با غصه و اندوه زیاد، این مصیبت را به حضرت ولیعصر(ارواحنافداه) و به بازماندگان و دوستان قربانیان حادثه تسلیت عرض میکنم و از خداوند متعال صبر و تسلای آنان و مغفرت و رحمت برای درگذشتگان خواستارم.»
***
در سال۱۳۷۲ توجه آمریکا به تحقق تحریمها بیشتر شد و در سوم آبان این سال، آلفونسو داماتو لایحهای را برای اعمال تحریمهای اقتصادی همهجانبه علیه ایران مطرح کرد. اين قانون كه به قانون داماتو نيز معروف است توسط آلفونسو مارسلو الديآماتو، سناتور ايتاليایيالاصل نيويوركي و از حزب جمهوريخواه و يك نماينده ديگر سنا(كندي) به مجلس سناي آمريكا ارایه شد. این لایحه در کمیته امور بانکداری مجلس سنای آمریکا متوقف ماند. داماتو که شدیدا تحت تاثیر لابی صهیونیسم جهانی قرار داشت در۲۶ ژانویه ۱۹۹۴ یعنی دو ماه بعد، مجددا پیشنهادی برای تحریم کامل تجاری و مالی جمهوری اسلامی ایران مطرح کرد. این طرح سرانجام در روز چهارشنبه۳۰ خرداد۱۳۷۵ در مجلس نمایندگان آمریکا تصویب شد و تقریبا یک ماه بعد به تصویب سنا رسید.
در۱۴ بهمن همین سال، هواپیماهای همسایه شمال غربی ِکشور با تجاوز به حریم هوایی ایران، چند روستای مرزی سردشت را بمباران کردند. دولت ترکیه این اقدام را غیرعمدی خواند و دو روز بعد، رسما از ایران عذرخواهی کرد.
***
در آخرین روزهای خرداد سال۱۳۷۳ خبر انفجار در حرم رضوی، ملت بزرگ ایران را عزادار کرد. ساعت ۱۴ و ۲۶ دقیقه روز دوشنبه ۳۰ خرداد، برابر با عاشورای حسینی سال ۱۴۱۵ قمری، در حالی که رواقها، صحنها، بستها و اطراف مرقد مطهر هشتمین امام شیعیان از جمعیت موج میزد و مردمِ برافروخته از عشق و ارادت به سالار شهیدان حضرت اباعبداللهالحسین(ع)، غرق در عزاداری و نوحهسرایی بودند، انفجار بمبی قوی آنان را به خاک و خون کشید.۲۷ شهید و ۳۰۰ مجروح، نتیجه این بمبگذاری بود.
این شکل ترور و به شهادت رساندن مردم، آن هم در مکانی که بهشدت دارای قداست و حرمت بود، با هیچ ملاک و معیار مبارزه علیه یک نظام سیاسی سازگار نبود. بمبگذاران چه کسانی بودند و انگیزه آنها از این عمل غیرانسانی چه بود؟
جمهوری اسلامی گروهک تروریستی منافقین را عامل این حادثه دانست و اعلام کرد که هدف آن سازمان از این کار، اختلافافکنی بین شیعه و سنی بوده است. وزارت اطلاعات ایران، شخصی به نام «مهدی نحوی» را که عضو سازمان مجاهدین خلق بود، عامل این بمبگذاری معرفی کرد و تصویری از او در رسانهها منتشر شد. اوایل مرداد همین سال، خبر دستگیری مهدی نحوی در حالی که گلوله خورده بود، نشر پیدا کرد. گرچه سازمان مذکور انجام این حرکت تروریستی را انکار کرد ولی اسناد موجود و در دسترس جمهوری اسلامی این انکار را رد میکرد. بعدها از القاعده و سپاه صحابه پاکستان و برخی گروههای دیگر به عنوان عاملان این بمبگذاری یاد شد ولی جمهوری اسلامی با دلایل و مدارک کافی، همچنان سازمان منافقین را عامل این جنایت میداند. این حرکت تروریستی نشان داد که جریان تقابل با نظام اسلامی از هر ابزار و وسیلهای برای توطئه و رسیدن به اهداف و مقاصد خویش بهرهبرداری میکند. به تعبیری دیگر، وقتی هدف شیطانی شد، بهرهگیری از هر وسیلهای برای دستیابی به آن قابل توجیه است، هرچند آن وسیله، ضد حقوق بشر و بهشدت ناجوانمردانه باشد.
رهبر معظم انقلاب اسلامی، منافقین را عامل این حرکت دانستند و در بخشی از پیام خویش به مناسبت این حادثه دردناک، اینچنین بیان داشتند «دشمنانِ منافق و معاند و سنگدل با این کار نشان میدهند که به هیچ یک از موازین انسانی پایبند نیستند و دشمنی آنان با ملت غیور و مومن هیچ حد و مرزی نمیشناسد. منافقین کوردل و خائن نشان میدهند که برای حریم مقدس اهل بیت عصمت و طهارت(علیهمالسلام) نیز هیچگونه حرمتی قائل نیستند و زمان و مکانی بدین عظمت و قداست، مانع و رادع خونخواری و ددمنشی و کینۀ سبعانه آنان نسبت به ملت ایران نیست.»
***
چند ماه بعد یعنی در۱۵ دی۱۳۷۳، حادثه دلخراش دیگری مردم ایران را به سوگ نشاند؛ سقوط هواپیما در نزدیکی فرودگاه بینالمللی اصفهان و شهادت سرلشکر منصور ستاری به همراه تعدادی از افسران بلندپایه نیرویهوایی همچون یاسینی(معاون هماهنگکننده و رییس ستاد نیرویهوایی)، مصطفی اردستانی( معاونت عملیات نیرویهوایی) و تعدادی دیگر از افسران ارتش جمهوری اسلامی ایران.
رهبر معظم انقلاب درباره شهید ستاری میگویند «شهید ستاری در میدانهای جنگ، بارها تا مرز شهادت پیش رفت و پیوسته در طلب شهادت بود. او شب و روز نمیشناخت و تمامی لحظات زندگی خود را وقف خدمت به اسلام و نظام اسلامی کرده بود.»
این شهید بزرگوار در بخشی از خاطرات خود مینویسد «بهترین دوستانم کارگرند. بهترین دوستان و رفیقان من در نیرویهوایی، پرسنل فنی و کارگر و سرباز میباشند، آنهایی که آن پایین دارند کار فنی و تعمیراتی و پشتیانی عملیاتها را انجام میدهند. بحث فرماندهی و اینها نیست. من اینها را به هیچوجه از خودم جدا نمیدانم. من از همینها هستم. من مال یک جای دیگر که نیستم. یکی از دلایلی که من پرسنل فنی و کارگر و سربازم را دوست دارم، این است که تمام آن کارهایی که خودم میکردم، با نگاه کردن به چهره اینها، تمام مشکلات و آن کارهای سخت آنها برای من تداعی و حس میشود. اعتقاد دارم که اگر منممنم در کار باشد، کار، خدایی نیست و اینطوری کار پیش نمیرود. خدای ناکرده اگر روزی انقلاب ما از مردم جدا شود، کارش تمام است.»
***
ابزار تحریم که به عنوان توطئهای واقعی از بدو تولد جمهوری اسلامی با این نظام همراه بود، در۲۴ اسفند۱۳۷۳ و به بهانه «حمایت ایران از تروریسم، تلاش برای تضعیف روند صلح خاورمیانه و کوشش برای دستیابی به سلاحهای کشتار جمعی» با دو دستور از سوی رییسجمهور آمریکا تشدید و تحریمهای زیر پیشبینی شد:
۱- ممنوعیت صادرات کالا، تکنولوژی و خدمات به ایران و دولت این کشور.
۲- ممنوعیت هرگونه معامله نظیر واسطهگری یا به هر نحو دیگر توسط اشخاص آمریکایی در مورد کالا و خدمات با منشا ایرانی یا در تملک یا تحت کنترل دولت ایران.
۳- ممنوعیت سرمایهگذاریهای جدید از طرف اشخاص آمریکایی در ایران یا داراییهایی که متعلق به دولت ایران است یا توسط دولت ایران کنترل میشود.
۴- ممانعت شرکتها و سایر اشخاص آمریکایی از تایید، فراهم کردن تسهیلات یا اعطای کمکهای مالی برای مواردی از فعالیت شرکتهای تابع خارجی یا سایر تشکیلاتی که متعلق یا تحت کنترل آمریکاییها هستند از صادرات مجدد و معاملات بازرگانی با ایران که افراد آمریکایی از انجام آنها برحذر شدهاند.
***
در ۲۵ اسفند همین سال حادثهای دردناک، مردم ایران را عزادار کرد؛ درگذشت حجتالاسلاموالمسلمین حاج سیداحمد خمینی در سن۴۷ سالگی به دلیل عارضه قلبی در تهران. از آنجا که دشمنان ایران اسلامی به دنبال هر بهانهای برای توطئه و خدشهدار کردن امنیت ملی کشور بوده و هستند، رسانههای معاند و منافق و در راس آن رادیوی رژیم صهیونیستی، درگذشت یادگار امام را بهانهای برای ایجاد اختلاف بین مردم و نظام اسلامی قرار دادند و آن را مرگی مشکوک عنوان کردند.
رهبر معظم انقلاب با درایتی حکیمانه در پیامی بامعنا، این توطئه را بهموقع خنثی و مردم و مسئولان کشور نیز با حضوری عظیم در مراسم تشییع و خاکسپاری، حماسه وحدت و یکدلی را یکبار دیگر تکرار کردند. بخشی از این پیام به این شرح است «یادگار امام و فرزند دلبند و عزیزترین کس او، دنیای فانی را وداع گفت و چهره محبوب و آشنای مردم و غمخوار کشور و انقلاب و خدمتگزاری صدیق برای هدفهای امام عظیم راحل و اندیشهای روشن و چشمی تیزبین در خدمت نظام اسلامی، کشور و ملت و دوستان و دوستداران خود را ترک کرد و ایران اسلامی را به عزای خویش نشانید. در دوران پرحادثه انقلاب، مرحوم حجتالاسلاموالمسلمین حاج سیداحمد خمینی یکی از موثرترین عناصر در جریانات کلی کشور و انقلاب بود. او برای رهبر کبیر انقلاب فرزندی مهربان و در عین حال، مشاوری امین و یاری دیرین و سربازی فداکار و مدیری گوش به فرمان و کارگزاری لایق و کارآمد بود. امام بزرگِ ما بارها محبت پرشور و اعتماد عمیق و تحسین قلبی خود نسبت به این فرزند خاضع و مطیع خود را بر زبان آورده بود و نزدیکترینها، گواهیِ صادقِ آنچنان پدری را در حق پسر یگانهاش از آن زبان پرهیزگار شنیده بودند.»
ادامه دارد...
نویسنده: فتحالله نادعلی