پوپوف: ایران پس از جنگ منطقه‌ای به یک قدرت بزرگ جهانی تبدیل شد

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس - «ونامین پوپوف» تحلیل‌گر و عضو شورای امور بین‌الملل روسیه؛ واشنگتن نتوانست به اهداف خود در جنگ منطقه‌ای ایران دست یابد و جنگ منطقه‌ای ایران عملاً بدون کسب نتیجه برای ترامپ به پایان رسید. اما حتی مطبوعات آمریکا نیز مجبور به اعتراف شدند که استقامت تهران فراتر از همه پیش‌بینی‌های تحلیلگران بوده و ایران پس از پایان جنگ منطقه‌ای و مذاکرات در پایتخت پاکستان به «یک قدرت بزرگ جهانی» تبدیل شده است.

در فضای فعلی کنگره که پس از تعطیلات آغاز به کار کرده است دموکرات‌ها به طور محسوسی حملات خود علیه ترامپ را تشدید کرده‌اند؛ ایده استفاده از متمم ۲۵ قانون اساسی که تعلیق موقت رئیس‌جمهور را پیش‌بینی می‌کند، به طور گسترده مورد بحث قرار می‌گیرد. حتی بخشی از حامیان وفادار او در جنبش «ماگا» از او فاصله گرفته‌اند و برخی دیگر با این فرض که او ممکن است در جنگ منطقه‌ای ایران به استفاده از سلاح هسته‌ای روی آورد، از نظامیان خواسته‌اند از دستورات فرمانده کل قوا اطاعت نکنند.

بیشتر ناظران اعتراف می‌کنند که این ماجراجویی آمریکایی-صهیونیستی منجر به کاهش محسوس اعتبار واشنگتن شده است. اقدامات غیرقابل پیش‌بینی ترامپ نه تنها در غرب آسیا، بلکه در سطح بازارهای جهانی مشکلات بزرگی را ایجاد کرده است. جنگ ۴۰ روزه نقطه عطف مهمی در روند فروپاشی روابط بین‌الملل است که با ورود دونالد ترامپ به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵ آغاز شد.

در ۱۹ فروردین سال جاری، ترامپ از دستیابی به توافق آتش‌بس خبر داد و پس از آن مذاکرات آمریکا و ایران در اسلام‌آباد برگزار شد که به شکست انجامید.

باید توجه داشت که تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا برای توقف بمباران ایران پس از آن گرفته شد که شورای امنیت سازمان ملل روز قبل از آن نتوانست پیش‌نویس قطعنامه بحرین را تصویب کند که به همه کشتی‌ها اجازه می‌داد از هر روشی (همچون روش نظامی) برای عبور نفتکش‌ها از خلیج فارس استفاده کنند. این احتمال وجود دارد که وتوی مشترک «روسیه» و «چین» در مورد این پیش‌نویس، ترامپ را به خودداری از ادامه عملیات نظامی و به ویژه عملیات زمینی وادار کرده باشد.

ترامپ در این مدت کوتاه موفق شد بسیاری را چه در داخل آمریکا و چه در خارج از آن دشمن خود کند. اکنون اعتبار آمریکا در سراسر جهان به طور محسوسی کاهش یافته است. رئیس‌جمهور آمریکا حتی اقدام به جدال لفظی با پاپ «لئو چهاردهم» کرد و با او به نزاع برخاست. این در حالی است که حدود یک سوم جمعیت آمریکا از جمله معاون رئیس جمهور و وزیر امور خارجه کاتولیک هستند. در راستای این جدال لفظی، چند روز پیش ترامپ پست جدیدی با تصویر خود در نقش «عیسی مسیح» منتشر کرد که رسوایی جدیدی به راه انداخت. اگرچه این پست به سرعت حذف شد، اما بازتاب‌های این رویداد همچنان ادامه دارد.

فضای رسانه‌ای آمریکا نیز بر علیه ترامپ شکل گرفته است؛ روزنامه‌ها به طور فزاینده‌ای مقالاتی در مورد رفتار نابهنجار ترامپ منتشر می‌کنند. برای مثال، «نیویورک تایمز» در فروردین امسال مقاله‌ای درباره رفتار غیرقابل پیش‌بینی و اظهارات افراطی رئیس جمهور منتشر کرد؛ در این مقاله به طور خاص تصریح شده است که مجموعه اظهارات پراکنده، نامفهوم و گاهی ناشایست اخیر او این تصور را در بسیاری ایجاد کرده است که او یک خودکامه است که از قدرت دیوانه شده است. برخی دیگر از رسانه‌های آمریکایی نیز از زوایای مختلف این سؤال را بررسی می‌کنند که چگونه می‌توان خسارت وارده به آمریکا که ناشی از اقدامات غیر مسئولانه ترامپ است را کاهش داد.

حتی بخشی از حامیان وفادار او در جنبش ماگا از او فاصله گرفته‌ و برخی دیگر با این فرض که او ممکن است در جنگ منطقه‌ای ایران به استفاده از سلاح هسته‌ای روی آورد، از نظامیان خواسته‌اند از دستورات فرمانده کل قوا اطاعت نکنند.

متحدان اروپایی آمریکا از شرکت در جنگ جاه‌طلبانه او با ایران خودداری و از محاصره تنگه هرمز توسط او حمایت نکردند. علاوه بر این، آنها در میان خود در مورد چگونگی ضربه زدن مؤثرتر به رئیس‌جمهور آمریکا به ویژه در ارتباط با اظهارات انتقادی او در مورد «ناتو»، مشورت می‌کنند.

از سوی دیگر ماجراجویی نظامی آمریکا شوک جدی به اقتصاد جهانی وارد کرد؛ به دلیل بسته شدن تنگه هرمز از سوی ایران، ۲۰ درصد از عرضه نفت و گاز از بازار هیدروکربن حذف شد. به گزارش «صندوق بین‌المللی پول»، ناپدید شدن بسیاری از زنجیره‌های تأمین باعث پیش‌بینی کاهش رشد تولید ناخالص داخلی اکثر کشورها شده است؛ جنگ منطقه‌ای ایران ضربه دوگانه‌ای به اقتصاد جهانی وارد می‌کند، رشد را کاهش و تورم را تغذیه می‌کند، همچنین نشانه‌ای از یک بحران بزرگ انرژی ایجاد می‌کند که می‌تواند خسارت بیشتری به بار آورد.

کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز به شدت از انسداد تنگه هرمز و تنش نظامی موجود در خلیج فارس متضرر شدند. بر اساس برآوردهای ابتدایی، تولید ناخالص داخلی «قطر» در سال جاری ۱۳ درصد، امارات ۸ درصد و عربستان سعودی ۶.۶ درصد کاهش خواهد یافت.

کشورهای حاشیه خلیج فارس به هیچ وجه نمی‌توانند راهی برای خروج از بن‌بستی که در آن گرفتار شده‌اند پیدا کنند؛ پایگاه‌های آمریکایی ایجاد شده در خاک آنها نه تنها موفق به حفاظت از آنان نشد، بلکه خسارت زیادی به امنیت این کشورها وارد کرد.

محدودیت کشتیرانی در خلیج فارس همچنین بر صادرات کود تأثیر گذاشته است که به نوبه خود ممکن است منجر به افزایش قیمت مواد غذایی شود. قیمت نفت «برنت» در محدوده ۱۰۰ دلار در هر بشکه در نوسان است و احتمال افزایش بیشتر این قیمت نیز وجود دارد.

از سوی دیگر روسیه از این وضعیت منتفع شده است؛ به گفته «آژانس بین‌المللی انرژی» روسیه در ماه اسفند ۱۹ میلیارد دلار درآمد کسب کرد، زیرا صادرات نفت خام و فرآورده‌های نفتی روسیه در این مدت به ۷.۱ میلیون بشکه در روز افزایش یافت.

از دیگر تبعات جنگ منطقه‌ای ایران، کاهش اعتبار رژیم صهیونیستی در افکار عمومی بوده است؛ این امر به ویژه در نظرسنجی‌های افکار عمومی در آمریکا مشهود است. لابی قدرتمند یهودی نتوانست تعدادی از نامزدهای خود را در انتخابات مقدماتی حزب دموکرات در تعدادی از ایالت‌ها به پیروزی برساند برای اولین بار، آمریکایی‌ها بیشتر از فلسطین به نسبت رژیم صهیونیستی حمایت می‌کنند.

اسرائیل از روش‌های مختلفی برای جلوگیری از توافق واشنگتن با تهران استفاده می‌کند و برخلاف پیش‌شرط‌های آتش‌بس، بمباران لبنان را علی‌رغم تماس‌های مستقیم با بیروت زیر نظر آمریکا ادامه می‌دهد.

بسیاری از حامیان حزب جمهوری‌خواه «بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی را متهم می‌کنند که ترامپ را به ماجراجویی علیه ایران تحریک کرده است و اکنون رئیس‌جمهور آمریکا نمی‌داند چگونه از بن‌بست ایجاد شده خارج شود تا حداقل وجهه خود را حفظ کند.

برخی از آینده‌نگرترین ناظران در جهان عرب نتیجه می‌گیرند که برای اولین بار یک کشور مسلمان موفق به پاسخ شایسته به تحریکات نظامی آمریکا شده است. قابل توجه است که این کار توسط یک کشور شیعه انجام شده است. در عین حال، این ایده به شکلی بسیار محتاطانه بیان می‌شود که تمدن چندهزار ساله و باستانی پارس توانسته است آمریکای جوان و ۲۵۰ ساله را با وجود قدرت بسیار زیاد، شکست دهد.

تعدادی از رسانه‌های غربی به طور فزاینده‌ای این تز را بیان می‌کنند که ترامپ قصد دارد به فعالیت فعال خود در راستای ماجراجویی نظامی ادامه دهد. با وجود همه ناکامی‌های وی در جنگ منطقه‌ای ایران، وی همواره تمایل داشته خود را به عنوان یک شخصیت مبارز پرشور مطرح کند.

تابستان امسال نقطه عطف مهمی برای ترامپ خواهد بود؛ دویست و پنجاهمین سالگرد تاسیس آمریکا و جشن هشتادمین سالگرد تولد او در یک رویداد ادغام می‌شوند. ترامپ قصد دارد از هم‌زمانی این دو رویداد با جام جهانی فوتبال که در آمریکا برگزار می‌شود برای انحراف اذهان جامعه آمریکا از ناکامی‌های متعدد حاصله در جنگ منطقه‌ای ایران استفاده کند. در عین حال، ممکن است وی در صورت وجود احتمال آشکار شکست حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای ۱۲ آبان سال جاری، به بهانه‌ای برگزاری این رویدادها را لغو کند.