سردرگمی اروپا در صنعت دفاعی

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس: اتحادیه اروپا میلیارد‌ها یورو برای تقویت صنایع دفاعی خود اختصاص داده است، اما هماهنگی میان کشور‌های عضو و همچنین تولید تسلیحات به اندازه کافی سریع پیش نمی‌رود. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اخیراً نسبت به سرعت تولید تسلیحات ابراز ناامیدی کرده است. این انتقاد در حالی مطرح می‌شود که ارزش سهام شرکت‌های بزرگ دفاعی اروپایی کاهش یافته است.

حدود یک سال از راه‌اندازی برنامه‌ای تاریخی برای تقویت توانمندی‌های نظامی اروپا می‌گذرد؛ پیش‌نیاز ابتدایی این برنامه جذب ۸۰۰ میلیارد یورو سرمایه از طریق مکانیسم‌های مختلف است، ابزار‌هایی مانند «برنامه ایمن» (برای تأمین مالی خرید‌های مشترک تسلیحاتی میان کشور‌های عضو) فعال شده‌اند و سرمایه‌گذاری‌ها در حال جریان است. اما به گفته کارشناسان، پول به تنهایی کافی نیست و باید با یک نقشه راه روشن و اراده سیاسی همراه باشد.

«نیکولاس پاسکوال د لا پارته» از حزب مردم و با گرایش سیاسی راست میانه و «خاوی لوپز» از حزب سوسیالیست با گرایش سیاسی چپ دو نماینده پارلمان اروپا هستند که برخلاف فضای سیاسی پرتنش میان آن دو در مادرید، در بروکسل و در مورد مسائل دفاعی اشتراک نظر دارند.

پاسکوال د لا پارته از صنایع دفاعی اروپا دفاع می‌کند و می‌گوید: صنعت از دولت‌ها سریعتر حرکت می‌کند. شرکت‌های خصوصی به سود واکنش نشان می‌دهند و پول زیادی روی میز است. مشکل اصلی نبود هماهنگی میان فرآیند‌های تسلیحاتی کشور‌ها است. هر کشور توانمندی‌های ملی خود را می‌سازد، اما آنها را در یک پایگاه صنعتی و فناوری مشترک ادغام نمی‌کند.

خاوی لوپز، که بیشتر هم‌راستای کایا کالاس است، می‌گوید: با این همه پول، تولید به اندازه‌ای که انتظار می‌رفت افزایش نیافته است. پرسش اصلی این است که چرا؟ وی نیز بر مشکل پراکندگی و نبود هماهنگی تأکید دارد و می‌گوید: صرف پول ریختن روی میز باعث افزایش مقیاس تولید نمی‌شود.

پاسکوال د لا پارته به برنامه ایمن اشاره می‌کند که وام‌هایی با بهره بسیار پایین و تا ده سال تنفس به کشور‌ها می‌دهد. لهستان از طریق این برنامه ۴۳ میلیارد یورو وام درخواست کرده است، اما مشکل اینجاست که این پول صرف تقویت توانمندی‌های ملی لهستان می‌شود، نه پروژه‌های مشترک اروپایی.

د لا پارته تأکید می‌کند که هدف برنامه ایمن تأمین مالی برنامه‌های مشترک اروپایی برای ایجاد توانمندی‌های اروپایی است.

وی می‌گوید: تغییر ذهنیت کشور‌های عضو برای ایجاد توانمندی‌های مشترک به جای توانمندی‌های ملی دشوار است.

هر دو نماینده پارلمان اروپا بر ضرورت تغییر رویکرد از «پویایی ملی» به «پویایی اروپایی» در ایجاد زنجیره تأمین و توانمندی‌های نظامی تأکید دارند. خاوی لوپز می‌گوید: «صنعت دفاعی اروپا کمبود سرمایه داشت و باید پول بیشتری به آن می‌رسید، اما نه تنها پول، بلکه نحوه سرمایه‌گذاری برای کاهش وابستگی‌ها نیز مهم است.

هر دو نماینده مستقیماً به فرانسه و «حاکمیت‌گرایی فرانسوی» به عنوان سنگ بزرگ جلوی پای این هماهنگی اشاره می‌کنند و پروژه «اف‌سی‌ای‌اس» (جنگنده نسل جدید اروپایی) را به عنوان نمونه‌ای از آنچه نباید انجام شود، مثال می‌زنند.

اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قدرت دفاعی مستقل و کاهش وابستگی به آمریکا، منابع مالی قابل توجهی در نظر گرفته است. اما مشکل اصلی فراتر از تأمین مالی است؛ کشور‌های عضو هنوز نتوانسته‌اند بر اختلافات ملی خود غلبه کنند و یک راهبرد دفاعی مشترک و هماهنگ تدوین نمایند. تا زمانی که این هماهنگی حاصل نشود، حتی میلیارد‌ها یورو نیز نمی‌تواند اروپا را به یک قدرت نظامی یکپارچه تبدیل کند.