ورود ثبت نمودن

وارد اکانت خودتان بشوید

نام کاربری *
رمز عبور *
مرا به خاطر بسپار

اکانت خودتان را ایجاد کنید

فیلد هایی که دارای علامت ( * ) هستند باید تکمیل شوند
نام *
نام کاربری *
رمز عبور *
تایید رمز عبور *
آدرس پست الکترونیک *
تایید آدرس پست الکترونیک *

خیلی نزدیک

شکل‌گیری یکی از مهم‌ترین عملیات‌ها در جنگ تحمیلی؛ خیبر

 

 

بیش از سه سال از آغاز جنگ می‌گذشت. با وجود انجام چندین عملیات کوچک و بزرگ از طرف ایران در جبهه‌های غرب و جنوب، انجام عملیات در جزایر مجنون در یک کیلومتری مرز ایران و عراق و موازی با منطقه طلاییه غیرممکن می‌نمود. وسعت زیاد، فاصله طولانی از ساحل و موانع طبیعی هور، به دشمن اطمینان می‌داد هجومی از ایران در این منطقه نخواهد دید. با این همه، موقعیت راهبردی منطقه و اصل غافلگیری دشمن از طریق آن، باعث شد برای اجرای عملیات انتخاب شود.

استدلالفرماندهان سپاه ساده بود: کشور امکانات و تجهیزات دشمن را ندارد. از طرفی، دسترسی به تجهیزات به دلیل تحریم اقتصادی، ممکن نیست. ایران چاره‌ای ندارد جز این که از جایی به دشمن بزند که کم‌ترین استعداد و انرژی را به کار ببرد و بیش‌ترین تلفات را به او تحمیل کند. یعنی تعریف یک زمین خوب برای بیش‌ترین دستاورد، یعنی بروز خلاقیت و ابتکار در نحوه پشتیبانی. برای انجام یک عملیات آبی-خاکی باید تدابیر و تجهیزات بسیاری در نظر گرفته می‌شد.

 

* عملیات ساخت پل و مطابقت با پیش‌بینی‌ها

در روزهای پایانی سال 62 موقعیتی فراهم شد که پس از ماه‌ها بررسی و شناسایی منطقه و با بهره‌گیری از تصور ذهنی دشمن در عدم توانایی و امکان عملیات از سوی نیروهای ایرانی در محدوده آبی-خاکی، فرماندهان نظامی ایران امکان اجرای عملیات در این منطقه را ارزیابی و آن را نهایی کردند. با توجه به حساسیت موضوع، ساخت پل شناور از همان آغاز در اذهان فرماندهان و مسئولان جنگ به‌صورت جدی شکل گرفت و پیگیری شد. ارزیابی‌ها حاکی از این بود که باید در طول 75 روز پلی شناور به طول 13 کیلومتر ساخته و راه‌اندازی شود که از سه‌راهی فتح آغاز و به جزایر مجنون برسد. مهم‌تر این که قابلیت عبور نیرو و توانایی تحمل وزن خودروهای سبک به ظرفیت چهار نفر را داشته باشد. کار سخت بود و طاقت‌فرسا. امکانات در حداقل ممکن قرار داشت، اما باید عملیات، مطابق با پیش‌بینی‌ها جلو می‌رفت. در صورتی که این عملیات اجرایی می‌شد، در تاریخ جنگ‌ بی‌سابقه بود.

طراحی پل، حاصل مطالعات شبانه‌روزی شهید مهندس «بهروز پورشریفی» و جهادگران جهادسازندگی خراسان و همکاری موثر وزارت سپاه و قرارگاه صراط‌المستقیم بود. مهندس پور‌شریفی در سفرهای متعددی که به هورالعظیم داشت، درصدد پاسخ به این سوال بود که رزمندگان اسلام چطور می‌توانند از این آبگیر بزرگ عبور کنند؟ ایدۀ ساخت «پل خیبری» از همین‌جا کلید خورد. «حاج‌بهروز» همه محاسبه‌های لازم از قبیل نیروهای وارد بر پل و اتصال‌ها را خودش انجام داد و برای دفع خطرهای احتمالی، پیش‌بینی‌های لازم را کرد.

 

* موفقیت با دست خالی

تحریم اقتصادی، دست مهندسان جوان و باهوش را از همه‌جا کوتاه کرده بود، اما خلاقیت‌شان را نه. آن‌ها با ساخت قوطی‌هایی توخالی به طول 5/2 متر و عرض دو متر و ارتفاع 40 سانتی‌متر و پر کردن آن‌ها با یونولیت و اتصال آن‌ها به هم، جاده‌ای شناور به طول 13 کیلومتر و عرض چهار متر احداث کردند که در نوع خود بی‌نظیر بود. برای شناورسازی از مواد پلیمری استفاده شد تا در صورت حمله هوایی دشمن، به‌سرعت قابل تعمیر و تعویض باشد. در فواصل معینی از پل، پارکینگ و هم‌چنین محل توپ ضدهوایی در نظر گرفته شد. خودروهای سبک می‌توانستند با سرعت 20 کیلومتر بر ساعت از روی این پل عبور کنند. قطعات یدکی هم در طول مسیر به پل اصلی متصل می‌شدند تا در صورت نیاز در دسترس باشند. دشمن هر جای پل را منفجر می‌کرد، نیروهای جهاد بدون کوچک‌ترین معطلی، قطعات را جابه‌جا و به‌سرعت آن را بازسازی می‌کردند.

 

* تو مو می‌بینی و من...

انجام این پروژه به این راحتی که گفته شد، نبود. بعد از این که 6 هزار قطعه پل که حدود 70درصد آن در تهران تولیـد شده بود با قطار به منطقه مورد نظر می‌رسید، تخلیه و بر روي تریلی بارگیری می‌شد. بعد از آن، نوبت به گروه مونتاژ اولیه می‌رسید. کار مونتاژ که تمام می‌شد، گروه تخلیه و آب‌اندازی وارد کار می‌شدند و قطعات مونتاژ را در محل مورد نظر به آب می‌‌انداختند. سپس ادامه کار را به گروه انتقال تا محل نصب و اتصال به سرپل اصلی می‌سپردند. عملیات از ابتدا تا نصب نهایی پل، 18 روز طول ‌کشید.

در کنار تمام کارها، بحث حفاظت و حراست از پروژه نیز بسیار مهم بود. پس از مونتـاژ اولیه قطعـات، حمـل آن‌ها به محل نصب پل با ملاحظات زیادي انجام می‌شد. گشت‌هاي شـناسایی برای شـناسایی آبراه‌هـا مرتب در منطقـه رفت و آمد می‌کردنـد.

با تاریکی هوا کـار انتقـال قطعات به منطقه شروع می‌شـد. تریلی‌ها با چراغ‌هاي خاموش روي دژی به عرض سه متر و طول 35 کیلومتر که دو طرف آن آب‌های هور بود، حرکت می‌کردند. راننده‌ها مانند افرادي که چشـمان‌شان بسـته است باید روي جاده‌هاي باریک حرکت می‌کردنـد. از این‌رو، هـدایت آ‌ن‌ها توسط یک نیروی کاربلد، جسور و حرفه‌اي انجام می‌شد. براي این کار یک موتورسوار جلوي آن‌ها حرکت می‌کرد که وظیفه هـدایت راننـدگان را به عهـده داشت. کوچک‌ترین غفلت از سوي راننده، باعث افتادن تریلی به آب‌های هور می‌شد.

قدم حساس بعدی، نصب پل بود. موقع جاگـذاري سـیم‌ها به پـل، گـاهی سـر و صـداي زیادي تولید می‌‌شـد. به همین خاطر، نیروهاي نصاب در تاریکی، تیوپی روي سـیم‌ها می‌انداختنـد سپس با چکش ضـربات لازم را براي جا انداختن آن‌ها می‌زدند. با این روش تا حد بسیاری از سر و صدا کم می‌شد. البته گشت شناسایی خودي هم در حوالی نیروهاي نصاب، مراقب فعالیت‌هاي گشتی‌هاي دشمن بود.

 

* سخن دوست

همه این اتفاقات یک طرف، زحمت مهندسان برای ساخت پل در آب یک طرف. جوانانی زحمتکش، جـدي و حرف‌شنو که با مجاهدت تحسین‌بر‌انگیز و تحمل بسیاري از مشکلات طاقت‌فرسا، عزم خود را جزم کرده بودند تا امکان تردد سریع و بی‌دغدغه نیروهـا در حین عملیات را فراهم کنند. انجام این پروژه در فصـل زمسـتان بود و آن‌ها دایم داخل آب بودنـد. از همین رو اکثر اوقات سـرماخورده بودند و یا سینه‌درد داشتند و به‌شدت سرفه می‌کردند. آن‌ها بدون آن که لباس غواصـی داشـته باشـند تنها با پوشیدن بادگیر، وارد آب سـرد هور می‌شدند و بـا ذکر یـاالله و نام‌گذاری هر کیلومـتر از پـل بـه نـام یکی از ائمـه اطهـار(ع)، خســتگی را از تـن بیرون می‌کردند. اگر کسـی فرصت می‌کرد، سه چهار ساعت می‌خوابید، در غیر این صورت تمام شبانه‌روز را بیدار می‌ماند و کار را پیش می‌برد. به این ترتیب، حماسه‌ای بزرگ از عملیات خیبر خلق شد که صدای آن در گوش دنیا پیچید.

 

* بیگانگان و پل خیبر

بعد از ساخت پل خیبر، طولانی‌ترین پل شناور نظامی جهان با مواد جدید و پایدار در مقابل بمباران و به دنبال آن موفقیت رزمندگان در عملیات، رسانه‌های مختلف اروپایی و آمریکایی بی‌کار نمانده و نسبت به تحقق این موفقیت واکنش نشان دادند.

خبرگزاری فرانسه در سوم فروردین ۱۳۶۳اعلام کرد: «به گفته مسئولان دولتی آمریکا، دست یافتن به پل قایقی با چنین طولی در تاریخ نظامی مدرن بی‌سابقه است.» از این خبر معلوم می‌شود آن‌ها هنوز نفهمیده بودند کیفیت ساخت پل قایقی چیست.

خبرگزاری یونایتدپرس: نیروهای ایران با گذشتن از موانع، ضمن تصرف بیش از 10 روستا، رودخانه‌های دجله و فرات، بزرگراه استراتژیک بصره- بغداد را که پایتخت عراق را به خلیج فارس متصل می‌سازد، در چندین نقطه قطع کرده‌اند.

خبرگزاری رویترز: گزارش‌های واصله از جبهه‌ها حکایت از آن دارد که نیروهای ایرانی بین سپاه سوم ارتش عراق در جنوب و سپاه چهارم در شمال شکاف ایجاد کرده‌اند.

خبرگزاری آلمان غربی: ایران ادعا کرد در عملیات خیبر، بزرگراه استراتژیک بغداد- بصره را تحت کنترل خود درآورده است. بدین ترتیب نیروهای ایران موفق شده‌اند خطوط تدارکاتی عراق را در جبهه‌های جنوب و شمال قطع کنند.

روزنامه آل‌انیورسال چاپ ونزوئلا: پس از پیروزی نیروهای ایران در خرمشهر، پیشروی کنونی آن‌ها در خاک عراق بزرگ‌ترین پیروزی است.

 

* سخن مقام معظم رهبری درباره عملیات خیبر

«دلیل مهارت این‌ها و عظمت کار این‌ها این است که پختگان نظامی ما، برادرانی که در ارتش بودند و سال‌ها کار کرده بودند- که در طراحی عملیات با همدیگر می‌نشستند، در فتح‌المبین، در بیت‌المقدس، در خیبـر، در جاهای دیگر تبادل نظر می‌کردند- همه، کار این‌ها را و فکر این‌ها را تصدیق و تایید می‌کردند و دلیل روشن‌تر این که، این‌ها توانستند یک ارتش مجهزِ پشتیبانی شده از سوی قدرت‌های بزرگ را با آن همه سازوبرگ در عملیات‌های فوق‌العاده عجیبی آن‌چنان در محاصره بیندازند که آن‌ها خودشان حیرت کنند.»

 

همپای رزم

یادی از طراح مهندسی-رزمی سال‌های حماسه، شهید ‌بهروز پور‌شریفی

 

مهندس شهید حاج‌بهروز پور‌شریفی از فرماندهان عملیات مهندسی جنگ در تیپ مهندسی رزمی57 فجر جهادسازندگی در اول خرداد 1334 در قوریچای تبریز متولد شد. او تحصیلات مقدماتی خود را در همان شهر به پایان رساند و سال 1356 در رشته عمران از دانشگاه تبریز فارغ‌التحصیل شد. بهروز در بحبوحه پیروزی انقلاب اسلامی به خدمت سربازی رفت. او که مبارزه علیه رژیم ستم‌شاهی را از سال‌های دانشجویی‌ آغاز کرده بود، بعد از پوشیدن لباس سربازی هم دست از مبارزه برنداشت. پیام امام دهان‌به‌دهان در پادگان‌ها منتشر شد: «سربازان باید از پادگان‌ها فرار کنند.» همین برای بهروز حجت بود که بلافاصله اقدام کند.

دریای مبارزات مردمی روز به روز مواج‌تر می‌شد. سرباز فراری نیز از این موج عقب نماند. او که پس از فرار از پادگان لحظه‌ای از فعالیت‌های انقلابی و ضد رژیم غافل نبود، همراه با شهید مهدی باکری و شهید آل‌اسحاق برنامه‌های مفیدی برای پیشبرد انقلاب عملی کردند.

بهروز پورشریفی پس از پیروزی انقلاب اسلامی مسئولیت شهرداری جلفا، واحد عملیات مهندسی جنگ ستاد مرکزی وزارت جهادسازندگی، مشاور فنی و عمرانی استاندار آذربایجان ‌شرقی، رئیس هیات مدیره شرکت سازه‌پرداز ‌ایران، عضو هیات ‌مدیره شرکت پناه‌ساز و رئیس هیات‌ مدیره شرکت انصارآذر تبریز را به عهده گرفت. علاوه بر این‌ها او در راه‌اندازی و تشکیل کمیته انقلاب اسلامی استان آذربایجان شرقی و جهادسازندگی شهرستان جلفا هم نقش داشت. با شروع جنگ تحمیلی بُعد دیگری از توانایی‌های بهروز پورشریفی‌ به ظهور رسید. او در دشوارترین شرایط جنگی و وجود موانع طبیعی در منطقه سعی می‌کرد با خلاقیت خود و دوستانش به بهترین طرح برای عبور و مرور رزمندگان اسلام دست پیدا کند.

ابتکارات و خلاقیت‌های مهندسی رزمی از کوه‌های سر به فلک کشیده شمال غربی کشور تا دشت‌های گلگون خوزستان و جزایر خلیج‌فارس را دربرگرفت. طراحی پل خیبر، پل قادری در مناطق کوهستانی غرب، پل عظیم بعثت روی اروندرود، پل سریع‌النصب نصر در مناطق کوهستانی غرب با دهانه 51 متر، پل شناور فجر، پل‌های کابلی نفررو با دهانه 120 متر، سنگرهای پیش‌ساخته فلزی و بتونی و سنگرهای ویژه، طرح سینی خمپاره‌انداز در مناطق باتلاقی، زرهی کردن ماشین‌آلات سنگین و سبک در کربلای5، تخلیه کمپرسی با سیستم جاروبی برای مناطق در دید دشمن، سطح شناور برای نصب بیل مکانیکی912 برای کار در هور، شناور حامل خمپاره‌انداز120 میلی‌متری معروف به رعد، پناهگاه‌های شهری و پناهگاه‌های طرح وی‌آی‌پی، طراحی دکل به ارتفاع سیصد متر برای تاسیسات مهم کشور، طراحی سازه فانوس دریایی رفلکتورهای حفاظ کشتی‌ها در جنگ خلیج‌فارس گوشه‌ای از فعالیت‌های سردار مهندس حاج‌بهروز پورشریفی در تیپ مهندسی رزمی57 فجر جهادسازندگی است.

سردار شهید مهندس حاج بهروز پورشریفی مدت کوتاهی بعد از پایان جنگ پس از تحمل چندین سال درد و رنج ناشی از جراحات شیمیایی، در سال 74 بر اثر حادثه رانندگی حین ماموریت به‌ قرار شهادت رسید.

 

نویسنده: محبوبه ذالیانی

نظر خود را اضافه کنید.

0
شرایط و قوانین.
  • هیچ نظری یافت نشد